یا من فضله عمیم...
شبهای قدر امسال همچون سالهای پیش به مسجد جامع بازار رفته بودم. البته با این تفاوت که به جای دعای جوشن کبیر، در حال اثبات معاد و وجوب وجود معلول در ظرف وجود علت و معنای زندگی! بودم. هر چه بود گذشت و ان شاء الله طاعات همه دوستان قبول باشد. اینها مقدمه ای بود که بگویم در این شبها آیت الله مجتبی تهرانی پیرامون نیایش دوازدهم صحیفه سجادیه نکاتی فرمودند که ذکر آنها را در اینجا خالی از لطف نمی بینم. چرا که طبق سخن پیامبر(ص)هنوز درهای آسمان باز است...
" دعای آن حضرت در اعتراف و طلب توبه از خدای تعالی "
" خداوندا! سه خصلت است که مرا باز می دارد تا از تو چیزی بخواهم و تنها یکی است که مرا بر آن می دارد. آن سه یکی فرمانی که داده ای و من در گزاردن آن درنگ کرده ام. دوم، کاری که مرا از آن نهی فرموده ای و من در به جا آوردن آن شتاب کردم. سوم، نعمتی که مرا ارزانی داشته ای و من در سپاس آن قصور ورزیده ام . اما آن یک خصلت که مرا وا می دارد تا از تو چیزی خواهم، تفضل توست به کسی که روی به درگاه تو آرد و با امیدی نیکو به سوی تو آید که هر احسان که کنی از روی تفضل است و هر نعمت که دهی بی هیچ سابقه. ... "
تفضل با عدل متفاوت است. عدل بر محور استحقاق است. باید کسی مستحق چیزی باشد تا عدالت درباره اش اجرا شود. ولی در تفضل استحقاق وجود ندارد. آنچه که خداوند به ما می دهد، بر محور استحقاق نیست.
در سوره نساء آیه ۳۲ آمده است: " و اسالوا الله من فضله ان الله کان بکل شیء علیما"
روایات متعدد داریم که خداوند را به فضلش بخوانید: " الهی عاملنا بفضلک و لا تعاملنا بعدلک "
تفضل، اعطای بدون استحقاق و از صفات فعل است. (صفات فعل یعنی باید کاری انجام شود تا این صفات ظهور یابند.) از نظر اصطلاحی تفضل عبارت است از جود و کرم که اینها نیز از صفات فعل هستند. وقتی که خداوند دعای شخص غیر مستحق را اجابت کند، صفت جود و کرمش را متجلی کرده است.
امام کاظم(ع) در دعایی خطاب به خداوند می فرمایند: " یا من لا تزیده کثرة العطاء الا جودا و کرما "
ای کسی که کثرت دعا، بر جود و کرمت می افزاید. (یعنی صفات فعل تو با کثرت دعا، تجلی بیشتری پیدا می کند و در این صورت، اجود الاجودین و اکرم الاکرمین می شوی.)
+ نوشته شده توسط م.مهرجدی در چهارشنبه بیست و پنجم شهریور 1388 و ساعت
11:43 بعد از ظهر |